Gazprom Neft'in Irak Operasyonları: Sarqala Sahasında Yeni Dönem
Haber Özeti
Gazprom Neft Middle East B.V., Irak'ın Garmian bölgesindeki Sarqala sahasında petrol üretimine devam ediyor. Şirketin operasyonları, Üretim Paylaşım Anlaşması (PSC) çerçevesinde yürütülürken, Irak-Türkiye boru hattının askıya alınması ve ardından gelen yeni düzenlemeler lojistik ve satış süreçlerini etkiledi. Gazprom Neft, bölgede eğitim, sağlık ve altyapı alanlarında da sosyal sorumluluk projeleriyle topluluklara destek olmaktadır.
Gazprom Neft Middle East B.V., Gazprom Grubu bünyesinde faaliyet gösteren Hollanda merkezli bir kuruluş olup, öncelikli olarak Irak'taki petrol ve doğalgaz arama, üretim ve pazarlama faaliyetlerine odaklanmaktadır. Şirket, bölgesel yönetim ile yapılan Üretim Paylaşım Anlaşması (PSC) çerçevesinde Garmian bölgesindeki Sarqala sahasının işletmeciliğini yürütmektedir. Gazprom Neft PJSC'nin bir yan kuruluşu olarak kurulan bu yapı, 2025 yılında şirketin ana yapısından ayrılmıştır. Resmi kayıtlara göre, 2026 itibarıyla Gazprom Neft Middle East B.V.'nin sahipliği West Asia LLC'ye aittir ve bu şirket de PJSC Gazprom'un kurumsal yapısı içinde yer almaktadır. Ancak, Şubat 2025 öncesinde PJSC Gazprom Neft kontrol sahibi iken, Gazprom Grubu içindeki yeniden yapılanma süreçleri nedeniyle bu rolü sona ermiştir.
Garmian projesi, Gazprom Neft Middle East B.V.'nin tek üretim varlığıdır. Sarqala sahasındaki faaliyetler, şirketin Temmuz 2012'de katıldığı Üretim Paylaşım Anlaşması'na uygun olarak yürütülmektedir. Bu projede Gazprom Neft Middle East B.V. ve WesternZagros Limited %40'ar hisseyle ortak olurken, kalan %20'lik pay Kürdistan Bölgesel Yönetimi'ne (KBY) aittir. Finansal yükümlülükler ise iki ana yüklenici arasında eşit olarak paylaşılmaktadır.
Gazprom Neft Middle East B.V.'nin operasyon yürüttüğü bölge, Orta Doğu'nun önemli hidrokarbon yataklarından biridir. Bölgedeki büyük petrol keşifleri 1927'deki Kerkük sahası ile başlamıştır. Kaynak ve jeolojik açıdan, bölge milyarlarca varil olduğu tahmin edilen önemli rezervlere sahiptir. Petrol üretiminin temel özellikleri arasında geniş kaynak tabanı, nispeten elverişli jeolojik koşullar, ancak sınırlı altyapı ve ihracat boru hatlarına bağımlılık yer almaktadır. Irak Kürdistanı'ndaki petrol üretimi, bölgenin denizaşırı konumu ve komşu ülkelerden geçen boru hatlarına bağımlılığı nedeniyle teknik ve lojistik zorluklar da barındırmaktadır.
Sarqala sahası, Zagros Kıvrım ve Ters Fay Kuşağı'nda yer almakta olup, karbonat oluşumlu rezervuarlara sahiptir. Sahadan elde edilen ham petrol, yaklaşık 40 API gravitesine sahip, düşük sülfürlü hafif ve tatlı petroldür. 2026 itibarıyla saha altyapısı, dört üretim kuyusu, merkezi işlem tesisi, ayırma üniteleri ve stabilizasyon ekipmanlarından oluşmaktadır. Başlangıçta atık gaz olarak yakılan gaz, 2022'den bu yana yakındaki bir enerji santraline elektrik üretimi için sağlanmaktadır.
Gazprom Neft Middle East B.V.'nin ham petrol satış ve lojistik mekanizması, PSC'nin imzalanmasından 2026'ya kadar çeşitli düzenlemelerden geçmiştir. Irak-Türkiye boru hattının Mart 2023'te askıya alınması, ihracatı sekteye uğratmıştır. Şubat 2025'te getirilen bütçe düzenlemeleri ve yeni ödeme mekanizması ile tüm üretim, Devlet Petrol Pazarlama Organizasyonu aracılığıyla aktarılmaya başlanmıştır.
Şirket, Garmian bölgesinde eğitim, sağlık, spor ve çevre alanlarında sosyal sorumluluk programları yürütmektedir. Bu kapsamda öğrencilere burs verilmiş, okul binaları inşa edilmiş, spor tesisleri desteklenmiş ve mobil sağlık birimleri ile köylere hizmet götürülmüştür. Ayrıca, on altı binden fazla fidan dikilmiş ve Kürt kültürü üzerine araştırmalar desteklenmiştir. Şirketin diğer projeleri olan Shakal ve Halabja bloklarındaki arama faaliyetleri ticari keşiflerle sonuçlanmamış olup, güncel olarak tüm faaliyetler Sarqala sahasına odaklanmıştır.
