Mali'de Çifte Darbe: Savunma Bakanı Öldürüldü, Rus Güçleri Stratejik Kidal'den Çekildi

Mali'nin askeri yönetiminde kilit bir figür ve Rusya'nın yakın bir ortağı olan Savunma Bakanı Sadio Camara, başkent Bamako yakınlarındaki konutuna düzenlenen silahlı saldırıda yaşamını yitirdi. Bu olay, Rus güçlerinin ayrılıkçı isyancılarla yaşanan çatışmaların ardından kuzeydeki Kidal kasabasından eş zamanlı olarak çekildiği bir döneme denk geldi.

Mali hükümeti, Camara'nın 25 Nisan'da konutuna düzenlenen saldırı sonucu hayatını kaybettiğini doğruladı. Hükümet sözcüsü, ertesi gün devlet televizyonundan yaptığı açıklamayla bu acı haberi duyurdu. Reuters'ın aktardığına göre, saldırının sorumluluğunu Batı Afrika'da faaliyet gösteren El Kaide bağlantılı bir grup üstlendi.

Camara, Mali'nin iktidardaki askeri cuntasının en etkili isimlerinden biriydi ve ülkenin Moskova ile gelişen askeri ortaklığının kilit mimarı olarak kabul ediliyordu. Rusya ve Afrika'daki operasyonları daha sonra Rusya Savunma Bakanlığı'nın doğrudan kontrolündeki bir askeri yapı olan Afrika Kolordusu'na devredilen Wagner Grubu ile yakın ilişkiler sürdürüyordu.

Afrika Kolordusu, özellikle 2021 darbesinin ardından ülkenin Fransa ve diğer Batılı ortaklarından uzaklaşmasıyla birlikte Mali'nin askeri hükümeti için önemli bir destek unsuru haline gelmişti.

Camara'nın ölüm haberiyle eş zamanlı olarak, Afrika Kolordusu'na bağlı Rus güçlerinin, ayrılıkçı gruplar tarafından uzun süredir ihtilaf konusu olan stratejik öneme sahip kuzeydeki Kidal şehrinden çekildiği bilgisi geldi.

France24'e göre, bu çekilme, Tuareg liderliğindeki ayrılıkçı bir ittifak olan Azawad Kurtuluş Cephesi (FLA) ile iki gün süren çatışmaların ardından gerçekleşti. İsyancı temsilciler, Mali birliklerinin ve Rus müttefiklerinin bölgeden ayrılmasına olanak tanıyan bir anlaşmaya varıldığını belirtti.

Bir FLA temsilcisi Agence France-Presse'e yaptığı açıklamada, 'Dünden beri konuşlandıkları 2 numaralı kamptan Mali ordusunun ve Rus Afrika Kolordusu müttefiklerinin ayrılmasına izin veren bir anlaşmaya varıldı' ifadelerini kullandı.

Aynı kaynak, Kidal'in artık 'tamamen' isyancıların kontrolüne geçtiğini ekleyerek, hem Mali hükümet güçleri hem de Rusya'nın kuzeydeki askeri varlığı için önemli bir gerilemeye işaret etti.

Rusya'nın Bamako Büyükelçiliği, 'korkakça' olarak nitelendirdiği saldırıları şiddetle kınayarak tepki gösterdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan ayrı bir açıklamada ise silahlı gruplara yönelik operasyonların süreceği ve militanlara dışarıdan destek sağlandığı iddia edildi.

Bakanlık, 'Silahlı grupları ortadan kaldırma çabaları devam ediyor ve ön bilgilere göre Batılı güvenlik güçlerinin onların eğitiminde rol oynamış olabileceği düşünülüyor' açıklamasında bulundu.

Rusya, özellikle askeri yönetimin iktidara gelip ülkenin uzun süredir ana güvenlik ortağı olan Fransa ile işbirliğini azaltmasının ardından son birkaç yıldır Mali'deki etkisini istikrarlı bir şekilde artırmıştı.

Wagner'in kurucusu Yevgeny Prigozhin'in 2023'teki ölümünün ardından Kremlin, Wagner'in Afrika operasyonlarını Afrika Kolordusu çatısı altında yeniden düzenleyerek resmi devlet kontrolüne aldı. Bu yapı, o zamandan beri Mali ve Rus etkisinin giderek arttığı diğer Afrika ülkelerinde askeri operasyonlarını sürdürüyor.

Mali'deki yabancı aktörlerle ilgili gerilimler 2024'te de tırmandı; Mali hükümeti Ukrayna ile diplomatik ilişkilerini kesti. Bamako, Mali birliklerinin ve Wagner savaşçılarının hükümet karşıtı güçlerle çatışmalarda ağır kayıplar verdiğine dair raporların ardından Kiev'i Tuareg liderliğindeki isyancı grupları desteklemekle suçladı.

Bu suçlamaları destekleyecek herhangi bir kanıt kamuoyuna sunulmadı. Ukraynalı yetkililer ise iddiaları reddederek, Rusya'nın Mali'nin diplomatik ilişkileri kesme kararını etkilediğini öne sürdü.

Camara'nın ölümü ve Rusya'nın Kidal'den çekilmesi, cihatçı grupların ve ülkenin dört bir yanındaki ayrılıkçı hareketlerin süregelen isyanıyla mücadele ederken Moskova'nın askeri desteğine büyük ölçüde bel bağlayan Mali cuntası için ciddi bir istikrarsızlık dönemine işaret ediyor.