İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, hükümetinin yargı reformunun ulusal referandumda seçmenler tarafından reddedilmesinin ardından yenilgiyi kabul etti ancak iktidarda kalacağını açıkça belirtti. İki gün süren oylamanın neredeyse tamamı sayıldığında, değişikliklere yaklaşık %54 ila %55 oranında karşı çıkılırken, %45 ila %46 civarında destek verildi. Katılım oranı %59'a yaklaşarak bu tür bir oylama için nispeten güçlü bir seviyeye ulaştı.

Meloni, sonuçların hükümetinin rotasını değiştirmeyeceğini yineleyerek, İtalyanların tercihlerini yaptığını ancak yönetiminin kararlılıkla görevde kalmaya devam edeceğini belirtti. Kampanya sırasında, hakimlerin ve savcıların rolleri ile denetimlerinin yeniden yapılandırılmasına odaklanan referandumun kendi liderliği hakkında bir yargı olmadığını savunmuştu; oysa kendisi ve koalisyon ortakları reformu aktif olarak desteklerken, muhalif güçler buna karşı seferber olmuştu.

Önerilen revizyon, yargıyı hakimler ve savcılar için ayrı kariyer yollarına ayırmayı, her ikisinin de aynı kuruma ait olduğu, aynı giriş koşullarını paylaştığı ve rol değiştirebildiği mevcut sistemi sona erdirmeyi amaçlıyordu. Ayrıca Yüksek Yargı Konseyi'ni iki ayrı yapıya bölmeyi ve 15 üyeli yeni bir disiplin mahkemesi kurmayı hedefliyordu. Bu mahkemenin üyeleri, parlamento tarafından hazırlanan listelerden bazıları çekilerek, seçim yerine kura ile belirlenecekti. Bu önlem, Ekim 2025'te parlamentodan geçmişti ancak üçte iki çoğunluğu sağlayamadığı için halk oylamasına sunulması gerekmişti.

Eleştirenler, değişikliklerin yargı bağımsızlığını zedeleme ve yargıçlar üzerindeki siyasi etkiyi artırma riski taşıdığını, ayrıca uzun süren davalar, biriken dosya sayıları ve cezaevlerindeki aşırı kalabalık gibi köklü yapısal sorunları çözmek için pek bir şey yapmayacağını savundu. Adalet Bakanı Carlo Nordio dahil olmak üzere destekçiler ise reformun tarafsızlığı artıracağını ve yargı içindeki sistemik dengesizlikleri düzelteceğini savundu.

Siyasi analistler, sonucu Meloni için önemli bir geri adım olarak nitelendirdi. Daniele Albertazzi, başbakanın kendi platformunun temel bir unsurunda halk desteğini kaybettiğini belirtirken, Lorenzo Castellani ise oylamanın Meloni'nin konumunu zayıflattığını ve gelecek yıl yapılacak seçimler öncesinde siyasi güç imajına meydan okuduğunu söyledi. Reformun karmaşıklığı ve kampanya tonu, referandumu etkili bir şekilde liderliği hakkında daha geniş bir karara dönüştürdü.

Muhalefet figürleri, sonucu değişim çağrısı olarak yorumladı. Giuseppe Conte, bunu hükümetin halkın güvenini kaybettiğine dair bir işaret olarak tanımlarken, Nicola Fratoianni ise sağın yargı sistemini yeniden şekillendirme girişiminde başarısız olduğunu belirtti. Matteo Renzi, 2016'da bir anayasa referandumunu kaybettikten sonra kendi istifasını hatırlatarak hükümeti sonucun dikkate alınması konusunda uyardı.