İkinci dönemini tamamlamadan görevinden ayrılan eski Cumhurbaşkanı Rumen Radev, parlamenter siyasete girme kararının, kamuoyunun daha derin demokratik değişim ve daha hızlı Avrupa entegrasyonu beklentilerine bir yanıt olarak geldiğini belirtti. Berliner Zeitung'a verdiği ve daha sonra Facebook sayfasında yayınladığı bir röportajda, bu kararını Aralık ayında Bulgaristan genelinde düzenlenen kitlesel protesto dalgası ve Berlin gibi şehirlerdeki Bulgarların gösterileriyle ilişkilendirdi; bu gösteriler nihayetinde hükümetin istifasına yol açmıştı. Radev'e göre vatandaşlar, oligarşik etkiden bağımsız, modern ve özgür bir Avrupa devletinde yaşamak, mesleki ve kişisel gelişim için kendi ülkelerinde fırsatlar bulmak istiyor.

Radev, Almanya ile ilişkilere özel bir vurgu yaparak, Almanya'yı Bulgaristan'ın kilit ekonomik, ticari ve yatırım ortağı olarak tanımladı. Geçen yıl ikili ticaret 12 milyar avroyu aşarken, Bulgaristan ihracatının ithalatı geçmesi, ülkenin endüstriyel potansiyelinin bir kanıtı olarak sunuldu. Otomotiv sektöründeki hızlı genişlemeyi ve özellikle bilgi teknolojileri alanındaki Bulgar mühendislerin rolünü vurgulayan Radev, elektrikli araçların geleceğinin büyük ölçüde Bulgaristan'da geliştirilen yazılımlara bağlı olduğunu savundu. Aynı zamanda, Almanya'nın otomotiv sektöründeki durgunluğun Bulgar şirketleri için de yansımaları olduğunu ve bazı şirketlerin işgücünü büyüyen savunma sektörüne yönlendirmeyi düşündüğünü kaydetti.

Savunma konusunda Radev, Bulgaristan'ın köklü geleneklerini ve küresel askeri ürün pazarındaki yerleşik payını vurguladı. Bulgar firmalarının NATO standartlarını karşılama ve optik, elektronik harp, dronlar ve anti-drone sistemleri gibi gelişmiş yeteneklere yatırım yapma konusunda hızla ilerlediğini belirtti. Bu bağlamda, Rheinmetall gibi büyük Alman şirketlerinin yatırımları hem ekonomik olarak faydalı hem de savunma kapasitesini güçlendirme hedefiyle uyumlu olarak görülüyor.

Ukrayna'daki savaşa değinen Radev, çatışmaya sürdürülebilir bir son vermek için daha güçlü bir diplomatik bileşene ihtiyaç duyulduğunu savundu. Şimdiye kadar Kiev'e askeri ve mali yardımın hakim olduğunu, ancak diplomatik araçların yeterince kullanılmadığını düşündüğünü belirtti. Avrupalı liderler arasında daha pragmatik bir yaklaşıma doğru kademeli bir kayma gözlemlediğini, Emmanuel Macron'un Rusya ile diyaloğu yeniden tesis etme ve gelecekteki bir Avrupa güvenlik mimarisini tartışma konusundaki açıklamalarını örnek gösterdi. Moskova ile iletişim olmaksızın, Radev, Avrupa'nın rekabet ve sürekli militarizasyonla tanımlanan bir çerçevede kilitli kalma riski taşıdığı konusunda uyardı. Eski bir Hava Kuvvetleri komutanı olarak geçmişine dayanarak, savunma yatırımının önemini vurguladı ancak uzun vadeli ekonomik ve sosyal sonuçlar hakkında da dikkatli olunması gerektiğini belirtti.

Aynı zamanda Radev, Ukrayna'nın sürekli desteği hak ettiğini ancak Avrupa Birliği'ne katılmadan önce Kopenhag kriterlerini yerine getirmesi gerektiğini söyledi. Batı Balkan ülkelerinin on yıllarca beklediğini ve yönetim, ekonomi ve hukukun üstünlüğü konularında zorlu reformlar yaptığını hatırlattı. Ona göre, Ukrayna'nın aynı standartları karşılamadan üyeliğinin hızlandırılması Avrupa ilkelerini baltalayacaktır ve Kiev'in üyelik düşünülmeden önce önünde önemli bir çalışma bulunmaktadır.

Kuzey Makedonya ile ilişkilere gelince, Radev, Temmuz 2022'de varılan Avrupa uzlaşmasına göre, ülkenin katılım müzakerelerinin ilerleyebilmesi için Bulgarları devlet kurucu bir halk olarak tanımak üzere anayasasını değiştirmesi gerektiğini hatırlattı. Bunu karmaşık ancak gerekli bir adım olarak tanımladı ve Kuzey Makedonya'yı AB içinde görme arzusunu dile getirirken, gerçek entegrasyonun sınırın her iki tarafındaki insanların serbestçe hareket edebilmesi, çalışabilmesi ve iletişim kurabilmesi için engelleri kaldırmak anlamına geldiğini de vurguladı.

Radev ayrıca Bulgar hükümetinin Başkan Donald Trump'ın "Barış Kurulu" girişimine katılma kararı hakkında da yorum yaptı. Bu hamleyi sıra dışı olarak nitelendirdi ve istifasından sonra, parlamentoya veya cumhurbaşkanlığına bilgi verilmeden alındığını, dolayısıyla iç prosedürlerin atlandığını kaydetti. Avrupa güvenliğindeki Washington'ın rolü göz önüne alındığında, ABD ile stratejik bağların derinleşmeye devam etmesi gerektiğini belirtirken, uluslararası girişimlere katılımın anayasaya, Avrupa hukukuna ve yerleşik parlamento gerekliliklerine uyması gerektiği konusunda ısrar etti.

Euro'nun tanıtımına ilişkin olarak Radev, sürecin nasıl yönetildiğine dair eleştirilerini yineledi. Tek para biriminin her vatandaşı etkilemesi ve görüşlerin hala bölünmüş olması nedeniyle, bir referandumun en demokratik seçenek olacağını savundu. Euro'nun yatırımı teşvik edebileceğini, sermaye çekebileceğini ve pazar erişimini genişletebileceğini belirtirken, yetkililerin savunmasız grupları artan fiyatlara karşı koruyamadığını savundu. Ulusal istatistiklere dayanarak, Bulgarların %30'unun yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olduğunu ve %22'sinin zaten bu eşiğin altında olduğunu, bu rakamların Euro'nun kabulünden önce kaydedildiğini belirtti. Haziran ayında yakınsama raporunun onaylanmasından sonra, ulusal para biriminde fiyatların yükselmeye başladığını, temel mallar, gıda ve özellikle hizmetlerde son dokuz ayda önemli artışlar olduğunu kaydetti. Değerlendirmesine göre, geçişe enflasyonist baskılara en çok maruz kalanları korumak için daha güçlü finansal tamponlar eşlik etmeliydi.