Siyasi Parti Bulgaristan'ın Fransız Nükleer Koruma Programına Dahil Edilmesi İçin Baskı Yapıyor

Güçlü Bulgaristan için Demokratlar (DSB) siyasi partisi, Bulgaristan'ın Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Fransa'nın nükleer caydırıcılık garantilerini diğer Avrupa ülkelerine genişletme girişimine katılmayı düşünmesini önerdi. Partinin lideri Atanas Atanasov, konunun en üst siyasi düzeyde tartışılması gerektiğini belirterek, Cumhurbaşkanı Iliana Yotova'yı ortak bir ulusal konum arayışı için Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi'ni (NSAC) toplamaya çağırdı.

Parlamentoda gazetecilere konuşan Atanasov, özellikle bölgede hızla değişen güvenlik ortamı göz önüne alındığında, Bulgaristan'ın Fransız nükleer şemsiyesinin genişletilmesine katılmakla ilgilendiğini söyledi. Ukrayna'da devam eden savaş ve İran'ın dahil olduğu çatışma nedeniyle ülkenin şu anda artan bir jeopolitik belirsizlik dönemiyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekti. Ona göre bu soru seçim kampanyasının bir parçası olarak kullanılmamalı, bunun yerine ulusal bir fikir birliğine varma hedefiyle tüm siyasi güçler tarafından tartışılmalıdır.

Atanasov ayrıca Güvenlik Konseyi bünyesinde Bakanlar Kurulu'nda kalıcı bir durum merkezi oluşturulmasını da önerdi. Onun fikrine göre, böyle bir merkez haftanın yedi günü 24 saat çalışacak ve güvenlik hizmetleri ulusal güvenliğe yönelik potansiyel riskler hakkında sürekli güncellemeler sağlayacak. Bilgiler daha sonra işlenecek ve zamanında ve yeterli karar almayı desteklemek için başbakana sunulacak. Atanasov, Yugoslav krizi döneminde Ivan Kostov hükümeti döneminde de benzer bir mekanizmanın mevcut olduğunu hatırlattı.

Avrupa Parlamentosu üyesi Radan Kanev de Fransa'nın girişimi hakkında yorumda bulunarak, Başkan Macron'un geçen hafta birçok Avrupa ülkesinin halihazırda Fransız nükleer güvenlik garantilerinin uzatılması konusunda görüşmelerde bulunduğunu duyurduğunu belirtti. Kanev, şu ana kadar aralarında Bulgaristan'ın komşusu Yunanistan'ın da bulunduğu yedi devletin görüşmelere girdiğine dikkat çekti. Ona göre teklif, katılmak isteyebilecek diğer AB üye ülkelerine ve ortak ülkelere açık olmayı sürdürüyor.

DSB açısından Kanev, girişimin Karadeniz bölgesine de yayılmasının faydalı olacağını savundu. Mevcut koşullar altında Bulgaristan'ın bu tür güvenlik garantilerinin alınmasında güçlü bir ulusal çıkara sahip olduğunu söyledi. Kanev, ulusal güvenlikle ilgili konularda geniş bir fikir birliğine varılabilmesi için konunun Ulusal Güvenlik Danışma Kurulu'nda tüm siyasi güçlerden temsilcilerin katılımıyla tartışılması gerektiğini vurguladı.

Ayrıca, sosyolojik araştırmaların bir sonraki parlamentoya gireceğini göstermesi nedeniyle eski cumhurbaşkanı Rumen Radev'e bağlı siyasi oluşumun da tartışmaya katılmaya davet edilmesi gerektiğini öne sürdü. Kanev'e göre, seçim döneminde milli savunma konuları siyasi çekişme yerine birlik zemini oluşturmalı.

DSB temsilcileri, önerilerinin Radev'in siyasi projesiyle gelecekteki bir siyasi ittifaka yönelik bir jest olarak yorumlanabileceği yönündeki önerileri reddetti. Atanasov, girişimin amacının tamamen güvenlik politikasıyla ilgili olduğunu vurguladı.

Bekçi hükümetin Bulgaristan'a yönelik doğrudan bir tehdit olmadığını defalarca belirtmesi durumunda Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi'nin neden toplanması gerektiği yönündeki soruya Atanasov, acil bir tehlike olmamasına rağmen ulusal güvenliğe yönelik risklerin devam ettiğini söyledi. Amacın vatandaşlar arasında panik yaratmak değil, koşullar değişirse devletin uygun şekilde tepki vermeye hazır olmasını sağlamak olduğunu ekledi.

Daha geniş bir Avrupa nükleer caydırıcılık çerçevesine yönelik girişim, ilk olarak Mart 2025'te Başkan Macron tarafından, Fransa'nın nükleer şemsiyesinin genişletilmesi konusunda Avrupalı ​​müttefiklerle stratejik bir diyalog başlatma planlarını açıkladığında gündeme geldi. Fikir, Avrupa'nın güvenlik yeteneklerini güçlendirmeyi ve nükleer koruma konusunda ABD'ye bağımlılığı azaltmayı amaçlıyor.

Fransa o zamandan beri genişlemeyi önerdiKatılımcı ülkelerle ikili anlaşmalar yoluyla işbirliği. Konsept, barış zamanında ortak tatbikatları, olası ortak karargah kurulmasını ve savaş durumunda nükleer caydırıcılıkla ilgili taahhütleri içeriyor.

Yunanistan, Fransa'nın teklifi kapsamında ilk grupta yer alan ülkelerden biri olarak tanımlanmıştı. Raporlara göre, girişim şu anda çoğu orta ve kuzey Avrupa'dan olmak üzere sekiz Avrupa ülkesini kapsıyor; bu bölgelerin potansiyel Rus baskısına daha açık olduğu değerlendiriliyor. Yunanistan bu aşamada yer alan Güney Avrupa'dan tek ülke olurken, yazdan önce daha fazla müzakere ve anlaşmanın geliştirilmesi bekleniyor.

Proje aynı zamanda Avrupa'nın diğer nükleer gücü olan Birleşik Krallık'ın da desteğini alıyor ve kıtanın stratejik özerkliğini güçlendirmeye yönelik daha geniş çabaların bir parçası olarak görülüyor. Girişim, ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa ülkelerine NATO içinde kendi savunmaları konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmeleri yönündeki çağrılarıyla örtüşüyor.

Teklif aynı zamanda Moskova'nın da eleştirilerine hedef oldu. Rus yetkililer, Fransa'nın nükleer caydırıcılık rolünü genişletme planını istikrarı bozucu bir adım olarak nitelendirdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Maria Zakharova, bu hareketin NATO'nun nükleer potansiyelini önemli ölçüde artıracağını ve doğrudan bir askeri çatışma durumunda Rusya için tehdit oluşturabileceğini savundu.

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov ayrıca küresel nükleer dengeyle ilgili gelecekteki müzakerelerde Fransa ve Birleşik Krallık'ın nükleer cephaneliklerinin dikkate alınması gerektiği yorumunu yaptı. Moskova'nın tutumuna göre stratejik istikrar tartışmalarına bu silah sistemlerinin de dahil edilmesi gerekiyor.

Bu tür eleştirilere rağmen, hükümetler değişen jeopolitik ortamda olası yeni güvenlik düzenlemelerini incelerken, Fransız girişimi Avrupa çapında ilgi görmeye devam ediyor.